Jakie wymagania musi spełnić pojemnik na odpady medyczne?
Odpady medyczne potrafią być niebezpieczne. Mogą być źródłem skażenia biologicznego lub chemicznego, mogą powodować także skaleczenia. Wymagają szczególnego postępowania. Reguły zostały jednoznacznie opisane w przepisach, a praktyka w gabinetach lekarskich i salonach urody jest skrupulatnie weryfikowana przez kontrole Sanepidu.
Spis treści:
Rodzaje odpadów medycznych
Na start przypomnijmy z jakimi odpadami medycznymi możemy mieć styczność.
Kwestię odpadów powstających w placówkach medycznych reguluje Ustawa o odpadach z 14 grudnia 2012 r., a szczegółowe wymogi opisano w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 5 października 2017 r. oraz rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 10).
Kluczowy jest podział na trzy kategorie odpadów, o różnych cechach, a co za tym idzie i różnym poziomie zagrożenia:
- Odpady zakaźne, czyli części ciała i organy oraz pojemniki na krew i konserwanty służące do jej przechowywania, a także inne odpady, które zawierają żywe drobnoustroje chorobotwórcze lub ich toksyny oraz inne formy zdolne do przeniesienia materiału genetycznego (o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do sądzenia, że wywołują choroby u ludzi i zwierząt), wymagają stosowania najbardziej restrykcyjnych procedur.
- Do kategorii odpadów niebezpiecznych zalicza się niektóre chemikalia, leki cytotoksyczne i cytostatyczne oraz amalgamat dentystyczny.
- Kategoria odpadów innych innych niż niebezpieczne to nieskażone narzędzia chirurgiczne i zabiegowe oraz ich resztki, nietoksyczne chemikalia i leki.
Specjalne pojemniki na odpady zakaźne
Odpady zakaźne, z racji dużego poziomu zagrożeń wymagają szczególnego postępowania. Konieczne jest stosowanie podwójnych opakowań, a w przypadku przedmiotów z ostrymi końcówkami – stosowanie sztywnych pojemników odpornych na przekłucie. Istnieją systemy pojemników wielorazowych, przy czym używane są one wyłącznie w placówkach działających na bardzo dużą skalę.
W zdecydowanej większości przypadków używa się pojemników jednorazowych, dostępnych w różnych pojemnościach (pozwalających dobrać wielkość pojemnika do specyfiki i potrzeb konkretnego gabinetu). Pojemniki na odpady zakaźne opatrzone są dużymi etykietami, z rubrykami przeznaczonymi do umieszczenia istotnych informacji.
Bardzo popularny, okrągły pojemnik z oferty sklepu Sterim ma 3,5 litra. Ale, gdy w gabinecie powstaje mniej odpadów zakaźnych, doskonale sprawdzi się również spłaszczony, niewielki pojemnik 0,7 litra. Cechą wspólną są szczelne zamknięcia i charakterystyczne „ząbki” w otworze pojemnika – umożliwiające zdejmowanie igieł ze strzykawek bez użycia rąk. To dodatkowy element ograniczający kontakt personelu z niebezpiecznymi przedmiotami.
Zasady segregacji odpadów medycznych powstających w gabinecie i wymagania dotyczące ich przechowywania
Podstawowym zaleceniem jest segregacja odpadów już na etapie ich powstawania, bez etapów pośrednich. Oznacza to, że konkretny rodzaj odpadu musi trafić do odpowiedniego pojemnika już w gabinecie zabiegowym czy na bloku operacyjnym. W tym pojemniku będzie dalej magazynowany, a następnie - przekazany do utylizacji.
Do ujednolicenia systemu segregacji i utylizacji przyjęto system oznaczania odpadów kolorami (zakaźne – kolor czerwony, niebezpieczne – kolor żółty, inne – kolor niebieski). Taki kolor mają worki na odpady oraz sztywne pojemniki przeznaczone do gromadzenia przedmiotów z ostrymi końcówkami.
Worki i pojemniki muszą być wyposażone w system jednorazowego zamykania (chodzi o to, żeby raz zamkniętego opakowania nie można było ponownie otworzyć) oraz oznaczane wyraźną informacją o rodzaju odpadów i dacie zamknięcia. Wynika to z kolejnego obowiązku, czyli konieczności respektowania limitu czasu przechowywania odpadów w gabinecie, bo w przypadku odpadów szczególnie niebezpiecznych limit ten określono na zaledwie 24 godziny. Istotne jest również zachowanie wskazanej temperatury przechowywania odpadów. Na przykład odpady biologiczne wymagają magazynowania w warunkach chłodniczych (10°C).
Należy pamiętać również o środkach ochrony osobistej dla osób odkładających odpady i przenoszących pojemniki. Podstawowym zabezpieczeniem są rękawiczki jednorazowe, najlepiej wzmocnione (o zwiększonej odporności na uszkodzenie) – np. model Espeon IDEAL, dostępny w ofercie sklepu Sterim.
Zalecenia dotyczące postępowania z odpadami obejmują również obowiązki dokumentacyjne. Chodzi przede wszystkim o oznaczanie pojemników z odpadami kodami BDO (Baza Danych o Odpadach), zapisywanie informacji o ilości wytwarzanych odpadów oraz przekazywaniu ich wyspecjalizowanym podmiotom zajmującym się utylizacją.
