Jak czytać normy i oznaczenia na produktach do dezynfekcji?
Instytucje funkcjonujące w sektorze szeroko rozumianej opieki zdrowotnej, podmioty branży beauty, ale i branży przetwórstwa żywności czy gastronomii, zobligowane są do respektowania wymagań związanych z bezpieczeństwem sanitarno-higienicznym. Wymagania te odwołują się do szeregu norm. Ich szczegółowa znajomość nie jest konieczna, ale ogólna orientacja – nie zaszkodzi. Podobnie jak wiedza dotycząca oznaczeń pojawiających się na wyrobach medycznych.
Spis treści:
Normy porządkujące wymagania sanitarno-higieniczne
Obowiązujące przepisy odwołują się bardzo często do norm. Dawniej w Polsce obowiązywała standaryzacja według dokumentów określanych wspólną nazwą „Polska Norma“ (skrót: PN). Od momentu przystąpienia naszego kraju do Unii Europejskiej, sukcesywnie wdrażano w Polsce normy europejskie (skrót: EN), obowiązujące we wszystkich krajach unijnych. Proces ten nazywany jest harmonizacją, a jego efektem jest pojawienie się Polskich Norm, wprowadzających do polskiej gospodarki normę europejską. Dokument taki publikowany jest przez Polski Komitet Normalizacyjny i oznaczany jest skrótem PN-EN.
Norm takich jest cały szereg, a w ogólnej klasyfikacji można zauważyć podział na dokumenty poświęcone procedurom i produktom stosowanym w obszarze medycznym, weterynaryjnym czy przemysłowym (w tym – w żywnościowym).
Łatwo pogubić się w skomplikowanej terminologii, wielości dokumentów przeznaczonych dla podobnych adresatów, w zasięgu obowiązywania czy numeracji. Na szczęście na tych szczegółowych zaleceniach norm pracują głównie producenci i dystrybutorzy, odpowiedzialni za wprowadzane na rynek produkty, ewentualnie – bardzo duże placówki o złożonej strukturze i szczególnych rygorach (np. szpitale). Od właścicieli gabinetów i salonów urody wymaga się jedynie, by stosowane procedury i preparaty były zgodne z wymaganiami norm. A informacja o tym na szczęście jest łatwo dostępna. U dystrybutorów i sprzedawców, ale przede wszystkim norma jest widoczna na opakowaniach.
Oznaczenia norm na produktach, czyli np. normy na płynach dezynfekcyjnych
Produkty, dystrybuowane w oficjalnej sieci sprzedaży, muszą spełniać określone normy. W przypadku wyrobów medycznych jest to traktowane bardzo poważnie. Dlatego właśnie opisy na opakowaniach są tak obszerne. Oprócz nazwy, przeznaczenia, sposobu użycia, adnotacji związanych z bezpieczeństwem użytkowania, składu, zaleceń związanych z utylizacją pustych opakowań, danych producenta, w treści znajdziemy również numery norm, do których odwołuje się producent lub/i dystrybutor.
Spójrzmy na przykład na opakowanie płynu do dezynfekcji rąk Sterillhand. To produkt z popularnej kategorii „gotowy do użycia“, czyli preparat w estetycznej butelce, z pompką ułatwiającą dozowanie środka wprost na dłonie. Na etykiecie każdej butelki umieszczono bardzo obszerny opis. W akapicie „sposób użycia“ producent zapewnia, że płyn nadaje się do higienicznej dezynfekcji rąk zgodnie z wymaganiami normy EN 1500 oraz chirurgicznej dezynfekcji rąk – wg normy 12791. Z kolei w akapicie „badania mikrobiologiczne“ powołano się na testy skuteczności biobójczej produktu, wykonane zgodnie z zaleceniami norm EN 13727, EN 13624, EN14348 oraz EN 14478.
Inny przykład – opakowanie preparatu Sensifomil. To bezalkoholowy spray do mycia i dezynfekcji powierzchni wrażliwych na działanie alkoholi. Tu również producent odwołuje się do szeregu dokumentów normalizacyjnych.
Inne oznaczenia na opakowaniach płynów dezynfekcyjnych
Jednak to nie wszystko. Zgodnie z normą ISO 15223-1:2021, na opakowaniach wyrobów medycznych umieszczane są również międzynarodowe piktogramy, ułatwiające odnalezienie potrzebnych informacji lub dające czytelną, obrazową wskazówkę postępowania. Można je podzielić roboczo na kilka kategorii:
- Opisujące produkt – jego cechy, pochodzenie i podmioty odpowiedzialne za produkcję i dystrybucję.
Oprócz symbolu MD (medical device – wyrób medyczny), mamy tu ikony towarzyszące danym producenta, importera, dystrybutora, numerom serii, katalogowym i seryjnym, ale i potwierdzenie, czy wyrób jest sterylny.
- Określające datę produkcji i datę ważności wyrobu.
Kluczową informacją jest tu data ważności, określająca jednoznacznie – do kiedy dany wyrób może być stosowany.
- Wskazujące zalecenia dotyczące używania i przechowywania produktu.
Piktogramy, zgodne z ISO 15223-1:2021, wskazują m.in. maksymalną i minimalną dopuszczalną temperaturę przechowywania, nakazują ochronę przed wilgocią albo światłem słonecznym.
- Sygnalizujące zgodność produktu z normami.
To oczywiście znany powszechnie znak CE (Conformité Européene), oznaczający deklarowaną przez producenta zgodność wyrobu medycznego z wymogami odpowiednich przepisów Unii Europejskiej, na podstawie rozporządzenia 2017/745 MDR.
Takie oznaczenia znajdziemy na przykład na opakowaniu preparatu do dezynfekcji oraz mycia powierzchni - Lysonox ULTRASHIELD. Producent – włoska firma Adranox – umieścił na butelce z dozownikiem odpowiednie ikony, wśród nich najważniejszą z punktu widzenia użytkownika, czyli znak CE.
Opisy i ikony na płynie dezynfekcyjnym, czyli komunikacja czytelna i jednoznaczna
Stosowanie preparatów dezynfekcyjnych nie wymaga szczególnych kwalifikacji. Rzadko też zdarza się, by użytkownik (który już zamówił odpowiedni środek – zgodny ze swoimi potrzebami) wnikliwie studiował opisy na opakowaniu, a tym bardziej – sięgał do źródłowych dokumentów normalizacyjnych.
Jednak sam fakt umieszczenia przez producenta obszernych, zgodnych z przepisami oznaczeń potwierdza, że mamy do czynienia z produktem, który spełnia swoje zadanie. Wybierajmy więc produkty opatrzone rzetelnymi, obszernymi informacjami. W połączeniu z pewnym, sprawdzonym źródłem dostaw, znacząco zwiększa to bezpieczeństwo w gabinecie lub zakładzie kosmetycznym.
Źródła: https://www.pkn.pl/polskie-normy/numeracja-pn/zasady-numeracji-pn
https://www.iso.org/standard/77326.html
Polecane produkty
Polecane artykuły
Dezynfekcja (nie tylko) fotela podologicznego - zadbaj, by twój gabinet był bezpieczny
Clostridium difficile - dezynfekcja, jak sobie z tym poradzić?
