Procedura mycia i dezynfekcji endoskopów

Spis treści

1. Endoskopy - specyfika
2. Wstępne oczyszczanie endoskopów
3. Test szczelności endoskopu
4. Akcesoria endoskopowe
5. Myjnia endoskopowa i szafa endoskopowa
6. Mycie i dezynfekcja endoskopów
7. Transport endoskopów

Endoskopy - specyfika

Endoskop jest narzędziem do diagnostyki oraz mniejszych zabiegów chirurgicznych. Tak jak w przypadku innych instrumentów medycznych wielokrotnego użytku, również w tym przypadku konieczne jest zachowanie odpowiedniego reżimu sanitarnego i zagwarantowanie pełnego bezpieczeństwa kolejnym pacjentom. Endoskop musi być dokładnie umyty, zdezynfekowany i do czasu ponownego użycia – zabezpieczony przed ewentualnym skażeniem.

Największym wyzwaniem jest mycie i dezynfekcja endoskopów giętkich. Wynika to zarówno z ich złożonej budowy, wrażliwości na ewentualne uszkodzenia lub odkształcenia, jak i samych gabarytów. Długość endoskopu przekracza 100 cm, a średnica znajdującego się wewnątrz kanału to ok. 2-4 mm. Specyfika zanieczyszczeń pojawiających się podczas zabiegów sprawia, że ich usunięcie jest trudne i wymaga specjalnych akcesoriów i urządzeń.

Wstępne oczyszczanie endoskopów

Pierwsze czynności związane z reprocesowaniem endoskopu należy przeprowadzić tuż po zakończeniu zabiegu. Wykorzystane narzędzie trzeba wstępnie oczyścić z zewnątrz, na przykład za pomocą zestawu Neutra Flush, zawierającego wyprofilowaną gąbkę i roztwór niskopieniącego detergentu. Preparat jest gotowy do użycia, skuteczny, a jednocześnie neutralny dla materiałów z których wykonane są wrażliwe narzędzia medyczne. Kolejnym etapem jest ręczne czyszczenie kanału i portów endoskopu, za pomocą szczotek.

Jak najwcześniejsze rozpoczęcie wstępnej dekontaminacji endoskopu, jeszcze przy łóżku pacjenta, z użyciem gotowych zestawów skutecznie zapobiega zasychaniu zanieczyszczeń na zewnętrznej powierzchni płaszcza endoskopu, a także niweluje ryzyko formowania się biofilmu wewnątrz kanałów.

Test szczelności endoskopu

Badanie szczelności endoskopu powinno przeprowadzać się w pierwszej kolejności „na sucho”, a następnie, jeśli nie zaobserwowano żadnej nieprawidłowości, przeprowadzić badanie „na mokro” – ta czynność pozwoli wykryć ewentualne mikronieszczelności w płaszczu endoskopu.

Akcesoria endoskopowe 

Przy reprocesowaniu endoskopów stosowane są szczotki do oczyszczania kanałów endoskopowych, o odpowiednio ułożonym włosiu, odpowiedniej elastyczności i średnicy, dopasowanej do średnicy kanałów. Przykładem mogą być przelotowe szczotki Caterpillar o specjalnie zagęszczonym włosiu wykonanym z poliestru. Charakteryzują się bardzo dużą skutecznością w usuwaniu zarówno zanieczyszczeń stałych, jak i biofilmu osiadającego na wewnętrznych ściankach kanału endoskopu.
Do oczyszczania wąskich kanałów doskonale nadają się również szczotki wykonane ze specjalnej mikrofibry, która, dzięki swojej specyficznej budowie, jest w stanie wychwycić zanieczyszczenia o wielkości nawet 4 mikronów. Takie rozwiązanie zastosowano choćby w przelotowej szczotce pull-through Dragontail.
Nieocenioną pomocą podczas reprocesowania endoskopów są również specjalne szczotki do oczyszczania otworów, zaworów i pokręteł głowicy sterującej – na przykład szczotka do zaworów endosokopów.

Mycie wstępne należy przeprowadzać w roztworach detergentów w temperaturze pokojowej, przemyć zewnętrzną powierzchnię endoskopu, a następnie, przy użyciu odpowiednio dopasowanych szczoteczek, jednokierunkowo (przeciągając od głowicy do końcówki dystalnej) oczyścić wszystkie kanały, porty i zawory.

W sklepie sterim.eu dostępne są zarówno środki myjące nieenzymatyczne (np. detergent Intercept), jak i preparaty enzymatyczne (np. Adranox ENZY4CLEAN), multienzymatyczne oraz enzymatyczno-alkaliczne.

Myjnia endoskopowa i szafa endoskopowa 

Złożona konstrukcja endoskopu giętkiego, z długim kanałem o małej średnicy, wymusza konieczność stosowania specjalnych urządzeń mechanicznych. Myjnie-dezynfektory do endoskopów muszą dawać możliwość bezpośredniego podłączenia odpowiedniego adapteru urządzenia do płukanych i dezynfekowanych narzędzi. W uzyskaniu wymaganej skuteczności procedury pomagają zaawansowane systemy automatyki kontroli mycia oraz dedykowane detergenty i preparaty dezynfekujące.  

Duże gabaryty endoskopów utrudniają również ich przechowywanie. Dobrym rozwiązaniem są specjalne szafy, które oprócz zapewniania optymalnych warunków dla bezpiecznego magazynowania, mają również funkcje suszenia oraz systemy archiwizacyjne, z czytnikami kodów kreskowych.

Mycie i dezynfekcja endoskopów

Po wykonaniu mycia wstępnego instrument trafia do myjni-dezynfektora, gdzie po podłączeniu odpowiedniego adapteru następuje właściwy, technologicznie powtarzalny proces mechanicznego mycia i dezynfekcji endoskopu, oczywiście z wykorzystaniem odpowiedniego preparatu.

Transport endoskopów

Dbając o bezpieczeństwo sanitarne w placówce diagnostycznej, ośrodku zdrowia, specjalistycznej przychodni czy szpitalu, nie można zapominać o odpowiednim zarządzaniu endoskopami czystymi i zanieczyszczonymi oraz zabezpieczeniu ich w czasie transportu. Ma to szczególne znaczenie w przypadku dużych obiektów, w których wykonuje się wiele zabiegów.